Tamga Network

Bölüm 5 · 4/4

Neden henüz blockchain yok?

Bugün imzalı listeler yeter; ortak defter en az iki bağımsız işletmeci katıldığında gelir.

4 dk

Tamga Network'ün hedefinde ortak bir defter var. Ama bugün ağ bir blockchain üzerinde çalışmıyor. Bu bir eksik değil, bilinçli bir sıra. Nedeni bir önceki sayfanın son cümlesinde: zincirin değeri birden çok bağımsız taraftan gelir.

Bir defter tek elle olmaz

Bugün ağda tek bir işletmeci var: devletler adına geçici olarak çalışan Tamga. Tek bir işletmecinin çalıştırdığı zincirde blokları üreten de, onaylayan da aynı taraftır. Böyle bir zincir maliyeti ve karmaşıklığı artırır, ama güveni artırmaz. Dürüst olmak gerekirse, o durumda zincir yalnızca daha yavaş bir veritabanı olur.

Bugün ne kullanıyoruz?

Bunun yerine Avrupa'nın kendi güven listeleri için kullandığı modeli kullanıyoruz: imzalı, sürümlü ve birbirine zincirli listeler. Önceki sayfalarda gördüğümüz gibi her sürüm bir öncekinin özetini taşır, geçmiş silinmez ve her saat güncellenen herkese açık bir çapa günlüğü vardır. Bir listenin geri sarılması ya da sessizce değiştirilmesi herkes tarafından fark edilebilir.

Bunun bir sınırı da var ve onu açıkça söylüyoruz: bugün güvenin son halkası tek bir işletmecinin imzasıdır. Herkese açık günlük, şeffaflık ve denetim kötüye kullanımı caydırır, ama tamamen imkânsız kılmaz. Zincir, bu son halkayı birden çok ele dağıtmak için gelecek.

Zincir ne zaman gelir?

Kural basit: en az iki bağımsız işletmeci, yani Tamga'dan hukuken ve işletme olarak ayrı en az bir taraf, yazılı olarak katıldığında izinli bir ortak defter başlar. Bu taraf bir devlet kurumu ya da devletin yetkilendirdiği bir kurum olabilir. Devletler katıldıkça işletmeci sayısı artar, defterin güvencesi de büyür.

Geçiş kimseyi etkilemeyecek

Ağ baştan bu geçişe göre tasarlandı. Kurumların ve belge türlerinin kimlikleri bugünden zincirdeki gibi hesaplanıyor. Liste geçmişi deftere birebir aktarılabilir ve iki yolun aynı cevabı verdiği test ediliyor. Cüzdanlar, doğrulayıcılar ve belgeler güvene tek bir arayüzden bakıyor; liste yerine defter geldiğinde onlar için bir şey değişmiyor.

Değişmeyen bir kural daha var: deftere kişisel veri, belge ya da belgenin özeti yazılmaz. Zincir ne kadar güçlü olursa olsun, insanların bilgisi orada durmaz.

Özet

  • Tek işletmecili bir zincir güven eklemez; bugün Tamga tek işletmeci olduğu için imzalı, zincirli listelerle başlıyor.
  • Ortak defter, en az iki bağımsız işletmeci yazılı olarak katıldığında başlar.
  • Geçiş kimseyi etkilemez: kimlikler zincirdeki gibi hesaplanır, cüzdan ve doğrulayıcı aynı arayüzle okumaya devam eder.

Daha derine

Teknik ayrıntılar ve bağlayıcı kurallar: