Yönetişim

Bir ağa güvenmek, onu kimin yönettiğini bilmekle başlar. Tamga Network’ün yönetişimi aşama aşama kurulur: ilk günden ağır bir kurum kurulmaz, ama her aşamanın kim tarafından, hangi koşulla devralınacağı baştan yazılıdır.

Bugün: geçici işletmeci

Bugün ağı Tamga geçici işletmeci olarak işletir. Türkiye listesini devlet adına yayınlar ve bu durumu açıkça adlandırır: listelerde işletmecinin “geçici” olduğu ve kimin adına çalıştığı yazar. Her liste sürümü imzalıdır ve herkese açık bir günlüğe işlenir; böylece listenin sessizce değiştirilmediği herkes tarafından denetlenebilir.

Devletler katılınca: konsey ya da vakıf

Bir ya da iki devlet katılmaya istekli olduğunda bir yönetişim kurumu kurulur: üye devletlerden oluşan bir konsey ve işletmeciliği üstlenecek bir vakıf ya da sekretarya. Listeler sahiplerine devredilir; ağ düzeyindeki kararlar, örneğin yeni bir üyenin kabulü ya da ortak bir belge türü, üye devletlerin ortak kararıyla alınır.

İki bağımsız işletmeciden sonra: ortak defter

En az iki bağımsız işletmeci olduğunda kayıtlar izinli bir ortak deftere de yazılır. Böylece tek bir işletmecinin listeyi değiştirmesi teknik olarak da zorlaşır. Defter bu aşamaya kadar bilerek ertelenir: tek işletmecinin tuttuğu bir defter yeni bir güven eklemez.

Devir nasıl yapılır?

Her geçici rolün devri baştan tasarlanmıştır: alan adı, kök sertifikalar, liste arşivi ve anahtarlar yazılı bir halefiyet sözleşmesiyle devredilir. Cüzdanlar ve doğrulayıcılar için yalnız adres ve imzacı değişir; kişilerin cüzdanındaki belgeler geçerliliğini korur.