Federasyon

Güven listeleri bir ülkenin içinde kime güvenileceğini söyler. Peki Bişkek'te verilmiş bir meslek belgesi İstanbul'daki bir hastanede nasıl tanınır? Ya da Avrupa'da verilmiş bir kimlik belgesi Bakü'deki bir otel girişinde nasıl doğrulanır? Bunun cevabı federasyonfederationHer ülkenin kendi listesinin sahibi kaldığı, ama listelerin birbirini tanıyabildiği düzen..

Tek bir merkez değil, birbirini tanıyan listeler

İki yol düşünülebilir. Birincisi, bütün kurumların tek bir merkezi kayıtta toplanması. Bu kolay görünür, ama hiçbir devlet kendi kurumlarının kaydını başka birine bırakmak istemez. İkincisi federasyon: her ülke kendi listesini yayınlar ve kendisi yönetir; listeler ise birbirine işaret ederek tanınır. Tamga Network ikinci yolu seçti.

Bunun anlamı şu: Kazakistan'ın listesine kimin gireceğine yalnız Kazakistan karar verir. Ağın görevi o listeyi bulup gösterebilmek ve onu imzalayan anahtarın gerçekten Kazakistan'a ait olduğundan emin olmaktır.

Dış liste nasıl tanınır?

Başka bir işletmecinin listesi, listelerin listesinde üç bilgiyle gösterilir:

• Adres: listenin nerede yayınlandığı.
• Sabitlenmiş imzacı: listeyi imzalayan anahtarın parmak izi. Başka bir anahtarla imzalanmış bir liste kabul edilmez.
• Kapsam: o listenin neyi söyleyebileceği. Örneğin "yalnız kimlik belgesi veren kurumlar" ya da "yalnız cüzdan sağlayıcıları". Kapsam dışındaki bir satır yok sayılır.

Bu kayıt bir onaya dayanır; bir listenin tanınması yazılı bir kararla olur. Dış liste kendi tazeliğini taşır: bayatlarsa yalnız ona bağlı sorular "şu an karar verilemedi" olur. Türkiye listesi ya da diğer listeler bundan etkilenmez.

Avrupa'nın listeleri ETSI'nin tanımladığı ortak bir biçimde yayınlanır. Tamga bu biçimi okuyabildiği için AB'nin kimlik belgesi ve sürücü belgesi gibi belge türleri de, kapsamı tanımlandığında doğrulanabilir.

Devir nasıl olur?

Bugün Türkiye listesini Tamga geçici olarak, devlet adına işletiyor. Devlet ya da yetkilendirdiği kurum kendi listesini yayınlamaya hazır olduğunda listelerin listesi yeni adresi ve yeni imzacıyı gösterir. Kurumların sertifikaları, belge türleri ve verilmiş belgeler değişmez; cüzdanlar ve doğrulayıcılar için yalnızca adres değişir. Ağ baştan bu devre göre tasarlandı.