Kullanım alanları
Senaryolar: önce eğitim, tek güven katmanı
Ağın ilk ve ana senaryosu eğitim: bir öğrencinin belgeleri, kayıttan ilk iş başvurusuna kadar. Bilet, sitelere giriş ve yaş kontrolü bugün aynı katman üzerinde çalışıyor. Sağlık karar aşamasında; iş, kamu hizmetleri, lojistik ve ödeme katmanın nereye uzanabileceğini gösteriyor. Her senaryonun yanında durumu yazıyor.
Eğitim
Ana senaryoÖğrencinin belgeleri ilk günden ilk işe kadar onunla gider: üniversite verir, öğrencinin kendi cüzdanında durur, herkes saniyeler içinde doğrular; öğrenci işlerine telefon açmaya gerek kalmaz.
Kayıt: cüzdanda öğrenci belgesi
Kayıttan sonra üniversite öğrencinin cüzdanına bir öğrenci belgesi verir. Belge kısa ömürlüdür (en çok 90 gün) ve öğrencilik sürdükçe yenilenir. Üniversitenin anahtarı imzalı Türkiye güven listesindedir; belgenin nereden geldiğini herkes denetleyebilir.
Kampüs girişi bir saniyede
Turnikede öğrenci 60 saniyelik imzalı bir QR geçişi gösterir. Geçişte kişisel veri yoktur; kopyalanan ya da yeniden kullanılan kod reddedilir.
İndirim ve kütüphane: yalnız “burada öğrenciyim”
Müze, ulaşım işletmesi ya da kütüphane tek bir şey sorar: bu kişi burada öğrenci mi? Cüzdan yalnız bunu cevaplar; ad, öğrenci numarası ve doğum tarihi gizli kalır.
Mezuniyet: sahtesi yapılamayan diploma
Mezuniyette üniversite diplomayı imzalı bir belge olarak verir. Tek harf değişirse imza bozulur; güven listesinde olmayan bir kurumun diploması doğrulanmaz.
İş başvurusu: dereceyi göster, notları gizle
Mezun yalnız bölümünü ve mezuniyet yılını paylaşır; not ortalaması gizli kalır. İşveren saniyeler içinde, kendi sunucusunda ya da Tamga Verify ile doğrular; üniversiteye ulaşmaz.
Diploma geri alınırsa, üniversite kapanırsa
Üniversite bir diplomayı iptal ederse her doğrulayıcı bunu yayımlanan iptal listesinden birkaç dakikada öğrenir; üniversite kimin kontrol ettiğini hiç öğrenmez. Bir üniversitenin yetkisi sonradan askıya alınırsa, o tarihten önce verdiği diplomalar geçerli kalır: yetki, veriliş tarihine göre değerlendirilir.
Yurt dışında yüksek lisans
Diploma AB'nin öğrenme standartlarına (ELM) uygundur. Europass uyumu ve diğer Türk devletlerinin kendi listeleriyle tanınma, pilottan sonraki planlı adımlardır.
Üniversite Diploması
Örnek Üniversite · X.509 (TR)
SD-JWT · seçici paylaşım
Üniversite
Belge veren (X.509)
Öğrenci / mezun
Belge sahibi (kendi cüzdanı)
İşveren, turnike, kütüphane
Doğrulayan
Bilet ve etkinlikler
Bugün çalışıyorBir bilet tek bir şeyi kanıtlamalı: bu etkinlik için geçerli olduğunu. Taşıyan kişi hakkında hiçbir şeyi değil.
Kişisel veri taşımayan bilet
Satıcı bileti etkinlik, koltuk ve geçerlilik bilgisiyle cüzdana verir. Ad yok, kimlik numarası yok.
Kapıda tek kullanım
Kapıda bilet denetlenir ve kullanıldı olarak işaretlenir. Ekran görüntüsü ya da aynı biletin ikinci kopyası reddedilir.
Konser, sinema, konferans
Hepsi tek bilet türüyle: etkinlik ve mekân birer alandır, yeni biçim değil; yeni bir organizatör yeni yazılım gerekmeden katılır.
Konser bileti
Örnek bilet satıcısı · X.509 (TR)
tek kullanım · kişisel veri yok
Bilet satıcısı
Belge veren (X.509)
Ziyaretçi
Belge sahibi
Kapı
Doğrulayan
Web siteleri: giriş ve yaş kontrolü
Bugün çalışıyorBir web sitesi, ihtiyacından fazlasını toplamadan kişiyi kaydedebilir, tekrar içeri alabilir ve yaşını kontrol edebilir.
Tamga ile kayıt ol
Site yalnız kaydında yazan alanları ister. Onay ekranında kişi kimin, neyi, neden istediğini görür ve alan alan onaylar.
Her sitede farklı bir takma ad
Her site kişiyi kendine özel bir takma adla görür; iki site kullanıcılarını eşleştiremez. Telefon değişince aynı takma adlar geri gelir.
Geçiş anahtarıyla tekrar giriş
Sonraki girişlerde telefondaki geçiş anahtarı (passkey) kullanılır. Unutulacak ya da sızacak parola yoktur.
18 yaşından büyük mü? Yalnız “evet”
Yaş kontrolü tek bir soru sorar; doğum tarihi paylaşılmaz. Aynı kanıtın sıfır bilgi ispatıyla yapılan sürümü doğrulayıcı tarafında hazır, telefona mağaza sürümüyle gelir.
Kendi sunucu kodun olmadan doğrula
Tamga Verify ile bir site, doğrulama kodu çalıştırmadan belge denetler; değerler yalnız siteye, bir kez ve beş dakika içinde gider.
Kayıt · Örnek Mağaza
Kayıtlı doğrulayıcı · X.509 (TR)
site başına takma ad · geçiş anahtarı
Kimlik belgesini veren
Belge veren
Kişi
Belge sahibi (kendi cüzdanı)
Web sitesi
Doğrulayan
Sağlık
Karar aşamasındaSağlık, hizmeti verenlerle başlar: meslek icra yetkisi, oda üyeliği ve hastanedeki görev, birbirini tamamlayan üç belge olarak. Tasarım yazıldı; karar ve belgeyi verecek kurumlar henüz açık.
Hekimin meslek icra yetkisi
Sağlık meslek mensuplarına yetki veren makam bir meslek icra belgesi verir. Eczane ya da başka bir hastane, telefon açmak yerine saniyeler içinde denetler.
Oda üyeliği
Tabip odası, mesleğin göstermesi gerekenden fazlasını içermeyen bir üyelik belgesi verir.
Hastanedeki görev
Hastane kendi personeline birim, unvan ve başlama tarihini içeren bir görev belgesi verir; sistemlerine erişim buna dayanabilir.
Meslek icra belgesi
Örnek sağlık makamı · X.509 (TR)
karar aşamasında · örnek
Sağlık makamı
Belge veren
Hekim
Belge sahibi
Eczane / hastane
Doğrulayan
İş ve meslekler
Vizyon — henüz kurulmadıİşe alım ve meslek hayatı aynı kontrolleri tekrar tekrar yapar. Aynı belgeler buna son verebilir.
Kendini doğrulayan özgeçmiş
Aday diploması ve diğer belgeleriyle başvurur; işveren kopya toplamak yerine her satırı saniyeler içinde doğrular.
Meslek odaları ve dernekler
Oda ya da dernek üyelik belgesi verir; müşteri, bir meslek mensubunun üyeliğinin geçerli olduğunu görür.
Kâğıtsız çalışma belgesi
İşveren, bankanın ya da ev sahibinin denetleyebileceği bir “çalışıyor” belgesi verir; yalnız sorulan gösterilir.
Oda üyeliği
Örnek meslek odası · X.509 (TR)
vizyon · örnek
Oda / işveren
Belge veren
Meslek mensubu
Belge sahibi
Müşteri / banka
Doğrulayan
Kamu hizmetleri ve seyahat
Vizyon — henüz kurulmadıKamu hizmetleri ve seyahat, insanların en sık belge gösterdiği ve en az paylaşılması gereken yerlerdir.
Otelde yalnız gerekeni paylaşarak giriş
Otel, kaydetmek zorunda olduğu alanları ve fazlasını değil, kimliğin fotokopisi yerine doğrudan cüzdandan alır.
Belediye ve yerel hizmetler
Belediye, kişinin bir hizmete uygun olduğunu bir dosya dolusu belge istemeden denetler.
Türk dünyasında tanınma
Diğer devletler ağda kendi listelerini işlettiğinde, Türkiye'de verilen bir belge Bakü'de ya da Almatı'da yeni bir bürokrasi olmadan doğrulanabilir; tersi de.
Giriş · Örnek Otel
Kayıtlı doğrulayıcı · X.509
vizyon · örnek
Kamu kurumu
Belge veren
Vatandaş / yolcu
Belge sahibi
Otel / belediye
Doğrulayan
Lojistik
Araştırma — henüz kurulmadıTeslimat ve taşımacılık, kimin neyi taşıyabileceğine ve malın ulaştığının kanıtına dayanır. Belgeler ikisini de taşıyabilir; bu bir araştırma yönüdür, bugün ağın parçası değildir.
Son teslimat: teslimatı müşteri onaylar
Müşteri teslimatı kendi cüzdanından onaylar: ekrana atılan imza yerine imzalı bir teslim kanıtı.
Uluslararası taşımacılık (TIR)
Şoför, şirketin yetkisini ve yükün belgelerini belge olarak taşır; her gümrük noktasında saatler yerine saniyeler içinde denetlenir.
Sevkiyat 5521
Örnek Lojistik · X.509 (TR)
araştırma · örnek
Taşıyıcı
Belge veren (X.509)
Şoför
Belge sahibi
Alıcı / gümrük
Doğrulayan
Ödeme
Araştırma — henüz kurulmadıTamga, kimin hangi yetkiyle ödeme yapabileceğini kanıtlardı; paranın kendisi düzenlenmiş banka raylarında kalır. Bir araştırma yönüdür: para birimi değildir ve bugün ağın parçası değildir.
Doğrulanmış taraflar arasında ödeme
Ödeyen, bankanın istediği kontrolleri bir belgeyle kanıtlar, günlük kullanımda takma adla kalır; aktarım bankada gerçekleşir.
Sınırlı ve durdurulabilir yapay zekâ ajanları
Bir şirketin yazılım ajanı ödeme başına tavan, onaylı satıcı listesi ve son kullanma tarihiyle öder; sorumlu kişi bellidir ve ajan anında durdurulabilir.
Ödemeyi yetkilendir
alıcı: Örnek Lojistik · X.509
araştırma · örnek
Ödeyen
Belge sahibi
Tamga
Yetkiyi kanıtlar
Banka
Aktarır
Ekranlar ağdaki bir cüzdanın temsilî tasarımlarıdır; değerler örnektir. “Bugün çalışıyor”, sandbox'ta, ağın canlıdaki yazılımıyla uçtan uca çalıştığı anlamına gelir; gerçek ağdaki ilk kurum pilotla katılır.