Kimlik nedir?

Günde kaç kez kimliğinizi gösteriyorsunuz? Bankada hesap açarken, otelde giriş yaparken, sinemada öğrenci indirimi isterken, bir sitede yaşınızı onaylarken. Çoğu zaman bunu düşünmeden yaparız. Oysa her birinde aynı şey olur: biri sizin hakkınızda bir şeyi bilmek ister, siz de onu kanıtlarsınız.

Kimlik tek bir şey değil

"Kimlik" deyince aklımıza kimlik kartı gelir. Ama günlük hayatta kimliğimizin hep küçük parçaları sorulur. Otel adınızı ve belge numaranızı ister. Sinema yalnız öğrenci olup olmadığınızı merak eder. Hastane karşısındakinin gerçekten doktor olduğunu bilmek ister. Bir alışveriş sitesi ise yalnız 18 yaşından büyük olup olmadığınızı öğrenmek ister.

Bu parçaların her birine kimlik bilgisiattributeBir kişi hakkındaki tek bir bilgi: adı, doğum tarihi, mesleği, öğrenci olup olmadığı gibi. denir. Kimliğiniz, bu bilgilerin toplamıdır.

Söylemek yetmez, kanıt gerekir

"Öğrenciyim" demek kimseyi ikna etmez. Bir öğrenci kartı gösterirsiniz. "Mühendisim" demek de yetmez; diploma istenir. Bu kanıtların değeri, onları kimin verdiğinden gelir. Öğrenci kartını üniversite, diplomayı yine üniversite, kimlik kartını devlet verir. Karşı taraf aslında size değil, belgeyi veren kuruma güvenir.

Her kimlik gösterme işinde karşı taraf üç soruya cevap arar:

• Ne söyleniyor?Örneğin "bu kişi Örnek Üniversite'nin öğrencisidir".
• Kim söylüyor? Belgeyi gerçekten o üniversite mi verdi, yoksa biri mi uydurdu?
• Hâlâ geçerli mi? Öğrencilik bitmiş, belge iptal edilmiş olabilir mi?

Dijitalde ne değişir?

Dijital kimlikte sorular aynıdır; değişen, cevabı kimin verdiğidir. Bugün bu soruları bir insan, belgeye bakarak ve gerekirse telefon açarak cevaplar. Dijital bir belgede ise cevabı bir yazılım saniyeler içinde, kurumu aramadan verir. Bunun için belgenin içinde "kim söylüyor" sorusunun kanıtı (bir dijital imza) ve "hâlâ geçerli mi" sorusunun cevabını bulmanın yolu yer alır.

Sonraki sayfalarda önce bugünkü sorunlara, sonra dijital kimliğin farklı modellerine bakacağız. Bölümün sonunda Tamga Network'ün dayandığı "güven üçgeni"ni tanıyacaksınız.