Etibar siyahıları

Əvvəlki fəsildə rəqəmsal sənədin rəqəmsal imzaSənədi verən qurumun şəxsi açarı ilə qoyulan, sonradan dəyişdirilə bilməyən işarə. ilə qorunduğunu gördük. İmza bizə iki şey deyir: sənəd dəyişməyib və onu hansısa açar imzalayıb. Əsas sual isə açıq qalır: bu açar kimə məxsusdur və həmin qurum bu sənədi verməyə səlahiyyətlidirmi?

Almatıdakı bir işəgötürən Daşkənddəki universitetin imzaladığı rəqəmsal sənədə baxır. O, universitetin adını bilir, lakin açarını tanımır. Hər kəs açar yaradıb altına "Nümunə Universiteti" yaza bilər. Etibar siyahıları məhz bu boşluğu doldurur.

Etibar siyahısı nədir?

Etibar siyahısıEtibar edilə bilən qurumları, yoxlayan tərəfləri və cüzdan provayderlərini sadalayan imzalı, açıq siyahı. bir ölkədə kimin rəqəmsal sənəd verə, onları tələb edə və rəqəmsal cüzdan təqdim edə biləcəyini göstərən imzalı reyestrdir. Hər qeyddə qurumun adı, rəsmi qeydiyyat nömrəsi, sertifikatı və verə biləcəyi sənəd növləri yer alır. Siyahı açıqdır; gizli verilənlər bazası deyil.

Yoxlayan tərəf rəqəmsal sənədi aldıqda siyahını yoxlayır: "Bu imzanın arxasındakı açar bu növ sənədi verməyə səlahiyyətli kimi siyahıda göstərilən quruma məxsusdurmu?" Cavab bəli olarsa, sənədə etibar etmək olar. Nə zəng, nə e-poçt, nə də həftələrlə gözləmə lazımdır.

Siyahıların siyahısı

Hər ölkənin öz siyahısı var, çünki hansı qurumlarının etibarlı olduğuna hər ölkə özü qərar verir. Lakin yoxlayan tərəf onlarla milli siyahını bir-bir tanıya bilməz. Buna görə onların üzərində bir qat var: Etibarlı Siyahıların Siyahısı (LOTL)Hər milli siyahının harada yerləşdiyini və hansı açarla imzalandığını göstərən ən üst səviyyəli siyahı.. O, hər milli siyahının ünvanını və imzalayanını göstərir. Yoxlayan tərəf yalnız bir kök açarı sabitləyir; qalan hər şey zəncirdən irəli gəlir: siyahıların siyahısı → milli siyahı → qurum sertifikatı → rəqəmsal sənəd.

Avropa İttifaqı (Aİ) bu modeldən illərdir istifadə edir: Aİ-nin siyahıların siyahısı üzv dövlətlərin siyahılarına istinad edir. Tamga Network da eyni formatdan istifadə edir, beləliklə, iki dünya eyni dildə danışır.

Versiyalar, zəncir və aktuallıq

Siyahı dəyişdikdə (qurum qoşulduqda və ya səlahiyyətini itirdikdə) yeni versiya dərc edilir. Hər versiya əvvəlkinin həşVerilənlərin barmaq izi: bir hərfi dəyişsəniz, həş tamamilə dəyişir. dəyərini daşıyır, beləliklə, versiyalar zəncir əmələ gətirir. Tarixçə heç vaxt silinmir. Kimsə köhnə siyahını bərpa etməyə və ya bir sətri gizlicə dəyişməyə cəhd etsə, zəncir qırılar və bunu hamı görər.

Siyahıların həmçinin etibarlılıq müddəti var. Heç nə dəyişməsə belə, onlar ən azı 90 gündə bir yenidən imzalanır, dəyişikliklər isə 24 saat ərzində dərc edilir. Açıq lövbər jurnalıSiyahı və status siyahısı dərclərinin həşlərinin hər saat əlavə edildiyi, yalnız əlavə etməyə imkan verən açıq jurnal. da hər saat yenilənir. Yoxlayan tərəfin əlindəki siyahı köhnəlibsə və ya ona çatmaq mümkün deyilsə, yoxlayan tərəf "etibarlıdır" demir; "hazırda qərar vermək mümkün deyil" deyir. Təhlükəsiz tərəf budur: yoxlanıla bilməyən rəqəmsal sənəd nə qəbul edilir, nə də rədd edilmiş sayılır.

Siyahıda fərdi məlumatlar yoxdur

Etibar siyahılarında insanlar deyil, qurumlar var. Hansı tələbənin hansı rəqəmsal sənədi aldığı və ya kimin harada sənəd təqdim etdiyi siyahıya və ya lövbər jurnalına heç vaxt yazılmır, hətta həş şəklində belə. Siyahı yalnız bir suala cavab verir: kim səlahiyyətlidir.

Növbəti səhifədə müxtəlif ölkələrin siyahılarının bir-birini necə tanıdığına baxacağıq. Canlı siyahını indi görmək üçün: trust.tamga.network.