Fəsil 6 · 5/8
Qaydalar və rulebook-lar
Tamga ARF, Trust Framework, Tamga Rulebook və rəqəmsal sənəd növlərinin rulebook-ları: hər biri nəyi tənzimləyir.
5 dəq
Şəbəkənin etibarlı olması üçün hamı eyni qaydalara əməl etməli və bu qaydalar açıq şəkildə yazılmalıdır. Tamga-nın qaydaları bir yerdə toplanır: Tamga ARF. O, Avropa İttifaqının öz cüzdanları üçün yazdığı çərçivə ilə eyni ardıcıllıqla qurulub.
Tamga ARF: əsas sənəd
ARF “memarlıq və istinad çərçivəsi” deməkdir. O, şəbəkənin kimlərdən ibarət olduğunu, necə işlədiyini, etibarın haradan gəldiyini, təhlükəsizlik və idarəetmənin necə təşkil olunduğunu təsvir edir. Qurum rəhbəri və ya dövlət nümayəndəsi üçün başlanğıc nöqtəsi budur.
Trust Framework
Şəbəkənin hüquqi və idarəetmə tərəfi: kim qoşula bilər, necə müraciət edilir, qaydaları pozanlarla nə baş verir, rol necə təhvil verilir. Bu, Avropanın eIDAS reqlamentinin və onun icra aktlarının şəbəkədəki qarşılığıdır.
Tamga Rulebook
Hər rol üçün nömrələnmiş, məcburi qaydalar. Yoxlayan tərəfin yalnız qeydiyyatında göstərilən məlumatları tələb edə bilməsi və ya sənədi verən qurumun öz açarını özündə saxlamalı olması burada yazılıb. Hər qaydanın kodu var, buna görə yoxlama zamanı “hansı qayda pozulub?” sualına bir sətirlə cavab verilir.
Rəqəmsal sənəd növlərinin rulebook-ları
Hər rəqəmsal sənəd növünün Tamga Rulebook-dan şaxələnən öz rulebook-u var: o, ümumi qaydaları miras alır və yalnız həmin növə xas qaydaları əlavə edir. Hazırda üç rulebook var:
- Education Rulebook: tələbə arayışı və diplom.
- Identity Rulebook: müvəqqəti şəxsiyyət sənədi.
- Event Ticket Rulebook: tədbir biletləri.
Yeni növ, məsələn peşə lisenziyası, yalnız yoxlama siyahısı tamamlandıqdan sonra öz rulebook-u ilə gəlir.
Qaydalar necə məcburi olur?
Qurum şəbəkəyə qoşularkən iştirak sazişi vasitəsilə bu qaydaları qəbul edir. Yəni onları məcburi edən qoşulmanın özüdür. Texniki təfərrüatlar tərtibatçı sənədlərindəki spesifikasiyalarda yazılıb: qaydalar nəyin edilməli olduğunu, spesifikasiyalar isə necə edilməli olduğunu deyir.
Xülasə
- Tamga ARF əsas sənəddir; Trust Framework hüquq və idarəetməni, Tamga Rulebook isə hər rolun qaydalarını əhatə edir.
- Rəqəmsal sənəd növlərinin rulebook-ları (Education, Identity, Event Ticket) Tamga Rulebook-dan şaxələnir.
- Qaydalar iştirak sazişi vasitəsilə məcburi olur; texniki təfərrüatlar spesifikasiyalardadır.
Daha dərinə
Texniki təfərrüatlar və məcburi qaydalar: