Tamga Network
Whitepaper · v1.0 · Kasım 2026
Whitepaper
Türkiye ve Türk Dünyası için Dijital Güven Altyapısı
Genişletilmiş baskı: nasıl çalışır, neden böyle seçildi, nereye gidiyor
Sürüm 1.0 · Kasım 2026 · 128 sayfa · PDF · 2.4 MB
Bu baskı hazırlandığında açık paketler npm'de 0.8.2 sürümündeydi. Güncel paket sürümü: 0.8.6
Özet
Tamga Network, Türkiye ve Türk dünyası için tasarlanmış, Avrupa Birliği'nin dijital kimlik düzeniyle aynı teknik dili konuşan bir güven ağıdır. Ağda kurum belgeyi verir, kişi belgeyi telefonundaki cüzdanda taşır ve kime göstereceğine kendisi karar verir, doğrulayıcı da belgeyi veren kuruma sormadan birkaç saniyede denetler. Belgeler AB'nin seçtiği açık standartlarla kodlanır (SD-JWT VC ve ISO/IEC 18013-5 mdoc); verme ve gösterme OpenID4VCI ve OpenID4VP profilleriyle yapılır; her belge cihazın güvenli donanımındaki bir anahtara bağlıdır ve kişi yalnızca istenen alanları gösterir. Güvenin kaynağı bugün herkesin indirip denetleyebildiği imzalı güven listeleri ve saat saat ilerleyen bir çapa günlüğüdür. Ortak bir defterin kodu yazılmış ve test edilmiştir; ama üretimde yoktur ve kapalıdır, en az iki bağımsız işletmeci olmadan da açılmaz. Ortak kayıtların hiçbirinde kişisel veri bulunmaz.
Belge, bu yapının nasıl çalıştığını, her önemli seçimin neden yapıldığını ve ağın nereye gittiğini yirmi dört bölümde anlatır. Güven listeleri, kurum sertifikaları, belge biçimleri, verme ve gösterme akışları, doğrulama hattı, iptal, cüzdan kuralları, geçici kimlik servisi, gizlilik mühendisliği ve tehdit modeli tek tek açılır; her seçim, onu bağlayan karar kaydıyla ve değerlendirilen alternatifleriyle birlikte verilir. Egemenlik tasarımın baştan koyduğu bir şarttır. Her devlet kendi kaydının tek yazarıdır ve bugün devlet adına geçici olarak yürütülen her rol, hiçbir belgeyi, kurum kimliğini ya da belge türünü değiştirmeden devredilebilecek biçimde kurulmuştur. Bugün listelerde yalnızca Türkiye yuvası etkindir; öteki devletler için yalnızca yer ayrılmıştır.
Metin her iddianın durumunu açıkça söyler: çalışan, kararı alınmış ama henüz canlı olmayan ve araştırma aşamasındaki işlevler ayrılır, yol haritası takvimle değil koşullarla verilir. Son bölümler kararların tamamını, beyan edilen artık riskleri ve açık soruları bir arada sunar. Belge hukuki görüş ya da sertifika iddiası değildir ve hiçbir devletle ya da kurumla yapılmış bir anlaşmanın bildirimi değildir.
Anahtar kelimeler
- dijital güven altyapısı
- güven listeleri
- eIDAS 2.0
- EUDI ARF
- SD-JWT VC
- mdoc
- OpenID4VCI
- OpenID4VP
- seçici açıklama
- bağlanamazlık
- egemenlik
- Türk dünyası
İçindekiler
Yirmi dört bölüm ve beş ek. Metnin tamamı PDF'te.
Bölümler
- 1Giriş: Kopyadan Kanıta
- 2Sorun Alanı ve Gereksinimler
- 3Arka Plan: eIDAS 2.0, EUDI ARF ve Açık Standartlar
- 4Tasarım İlkeleri ve Konumlanma
- 5Roller ve Bileşenler
- 6Güven Modeli: İmzalı Güven Listeleri ve Çapa Günlüğü
- 7Kurum Kimliği ve Sertifikalar
- 8Belgeler: Biçimler, Türler ve Katalog
- 9Belge Verme: OpenID4VCI Profili
- 10Gösterme: OpenID4VP, DCQL ve Yakın Alan
- 11Doğrulama Hattı: Beş Katman, Üç Sonuç
- 12İptal ve Yaşam Döngüsü
- 13Cüzdan: Kurallar, Anahtarlar ve Kanıtlar
- 14Kimlik: Geçici Kimlik Belgesi Sağlayıcısı
- 15Gizlilik Mühendisliği
- 16Güvenlik Modeli ve Tehditler
- 17Sandbox, Açık Paketler ve Referans Hizmetler
- 18Yönetişim ve Egemenlik
- 19Ortak Defter: Neden Şimdi Değil, Nasıl Gelir
- 20AB Uyumu ve Üçüncü Ülke Tanıma
- 21Kararlar ve Gerekçeleri
- 22Durum, Yol Haritası ve Açık Kararlar
- 23Sınırlar ve Açık Sorular
- 24Sonuç
Ekler
- ASözlük
- BKarar kayıtları dizini
- CStandart dizini
- DKısaltmalar
- EBelge seti dizini
- ·Kaynaklar
Atıf
Tamga Network (2026). Türkiye ve Türk Dünyası için Dijital Güven Altyapısı. Whitepaper, sürüm 1.0. https://tamga.network/whitepaper-tr.pdf
Lisans
CC BY 4.0. Kaynak gösterildiği sürece ticari amaçla da paylaşılabilir ve uyarlanabilir.