eIDAS 2.0 näme?

Bir talyp Lissabondan Warşawa göçende diplomyny, saglyk ätiýaçlandyryşyny ýa-da bank hasabyny täze ýurtda nädip subut eder? Köp ýyllap jogap kagyz, tassyklanan nusga we garaşmakdy. eIDAS ÝB-niň bu soraga beren hukuk jogabydyr.

Bir düzgünnama, iki nesil

eIDAS iňlisçe electronic IDentification, Authentication and trust Services sözlerinden gelýär: elektron şahsyýet, şahsyýeti barlamak we ynam hyzmatlarytrust servicesElektron gol, möhür, wagt belligi ýaly, sanly dünýäde ynam döredýän hyzmatlar.. Birinji nesil ýurtlaryň elektron şahsyýet ulgamlarynyň biri-birini ykrar etmegini we elektron golyň hukuk güýjüni düzgünleşdirdi. Emma raýatyň elinde ýurtdan ýurda göterip boljak ýeke-täk gural ýokdy.

Ikinji nesil, eIDAS 2.0, (ÝB) 2024/1183 düzgünnamasy hökmünde 2024-nji ýylyň 11-nji aprelinde kabul edildi we 20-nji maýynda güýje girdi. Onuň iň uly täzeligi her ÝB raýaty üçin sanly şahsyýet gapjygy: EUDI Wallet. Düzgünnama agza döwletlerde aýratyn kanun kabul etmezden göni ulanylýar.

eIDAS 2.0 näme goşdy

• Gapjyk. Adamyň şahsyýetini we resminamalaryny telefonynda göterýän, kime näme görkezjegini özi çözýän programma.
• Elektron resminamalar. Diplom, sürüjilik şahadatnamasy, hünär resminamasy ýaly maglumatlaryň hemmeleriň okap bilýän umumy sanly görnüşi.
• Täze ynam hyzmatlary. Meselem, kwalifisirlenen elektron kitap: ýazgylaryň tertibi we bitewüligi hukuk taýdan kepillendirilen hasaba alyş kitaby.

Düzgünler gatlak-gatlak nädip ýazylýar

Düzgünnama ýörelgeleri we hukuklary kesgitleýär; tehniki jikme-jiklikleri Ýewropa Komissiýasynyň ýerine ýetiriş düzgünnamalaryimplementing actsEsasy düzgünnamanyň tehniki jikme-jikliklerini borçly görnüşde kesgitleýän Komissiýa düzgünnamalary. kesgitleýär. Ilkinji toplum 2024-nji ýylyň noýabrynda kabul edildi; 2025-nji we 2026-njy ýyllarda täzeleri geldi. Arhitekturanyň jikme-jiklikleri ARFARFArchitecture and Reference Framework: EUDI Wallet-iň rollaryny we talaplaryny beýan edýän salgylanma çarçuwasy. atly resminamada jemlenýär (soňky wersiýa 3.0.0, iýul 2026). ARF özbaşdak borçly däl; borçly bolan düzgünnamalardyr.

Tamga Network bilen baglanyşygy

Tamga Network ÝB edarasy däl we eIDAS-yň çäginde däl. Emma şol bir arhitekturany bilkastlaýyn ulanýar: resminama formatlary, bermek we görkezmek protokollary, ynam sanawlary ÝB standartlarynda. Şeýlelik bilen türki dünýäde berlen resminama Ýewropadaky programmalar bilen bilelikde işlemäge laýyk bolýar; bu laýyklyk synaglar bilen görkezilýär.