Mazmuna geç
Tamga Network

Tamga Network

Whitepaper · v1.0 · Noýabr 2026

Whitepaper

Türkiýe we Türki Dünýäsi üçin Sanly Ynam Infrastrukturasy

Giňeldilen neşir: nähili işleýär, näme üçin şeýle saýlandy, nirä barýar

Wersiýa 1.0 · Noýabr 2026 · 138 sahypa · PDF · 2.5 MB

Bu neşir taýýarlananda açyk paketler npm-de 0.8.2 wersiýasyndady. Häzirki paket wersiýasy: 0.8.7

Gysgaça mazmuny

Tamga Network Türkiýe we türki dünýäsi üçin taslanan, Ýewropa Bileleşiginiň sanly şahsyýet tertibi bilen şol bir tehniki dilde gürleşýän ynam torudyr. Torda resminamany gurama berýär, adam ony telefonyndaky gapjykda göterýär we kime görkezjekdigini özi kesgitleýär, barlaýjy bolsa resminamany beren guramadan soramazdan birnäçe sekuntda barlaýar. Resminamalar ÝB-niň saýlan açyk standartlary bilen kodlanýar (SD-JWT VC we ISO/IEC 18013-5 mdoc); bermek we hödürlemek OpenID4VCI we OpenID4VP profilleri bilen amala aşyrylýar; her resminama enjamyň howpsuz enjam bölegindäki açara baglanýar we adam diňe soralan meýdanlary görkezýär. Ynamyň çeşmesi häzir islendik adamyň göçürip alyp barlap bilýän gol çekilen ynam sanawlary we sagatma-sagat öňe gidýän labyr žurnalydyr. Umumy kitabyň kody ýazyldy we synagdan geçirildi; ýöne ol önümçilikde ýok we ýapyk, azyndan iki garaşsyz operator bolmasa-da açylmaz. Umumy ýazgylaryň hiç birinde şahsy maglumat ýok.

Resminama bu gurluşyň nähili işleýändigini, her möhüm saýlawyň näme üçin edilendigini we toruň nirä barýandygyny ýigrimi dört bölümde gürrüň berýär. Ynam sanawlary, gurama sertifikatlary, resminama görnüşleri, bermek we hödürlemek akymlary, barlag hatary, ýatyrylyş, gapjyk düzgünleri, wagtlaýyn şahsyýet hyzmaty, gizlinlik inženerçiligi we howp modeli bir-birden açylýar; her saýlaw ony berkidýän karar ýazgysy we seredilen alternatiwalary bilen bilelikde berilýär. Özygtyýarlylyk dizaýnyň ilkibaşdan goýan şertidir. Her döwlet öz ýazgysynyň ýeke-täk ýazyjysydyr we häzir döwletiň adyndan wagtlaýyn ýerine ýetirilýän her rol hiç bir resminamany, guramanyň şahsyýetini ýa-da resminama görnüşini üýtgetmezden tabşyrylyp bilinjek görnüşde guruldy. Häzir sanawlarda diňe Türkiýäniň orny işjeň; beýleki döwletler üçin diňe orun goýuldy.

Tekst her tassyklamanyň ýagdaýyny aç-açan aýdýar: işleýän, karary kabul edilen, ýöne heniz işe girizilmedik we gözleg tapgyryndaky funksiýalar aýrylýar, ýol kartasy senenama bilen däl-de, şertler bilen berilýär. Soňky bölümler kararlaryň hemmesini, yglan edilen galyndy töwekgelçilikleri we açyk soraglary bir ýerde hödürleýär. Resminama hukuk pikiri ýa-da sertifikat tassyklamasy däldir we hiç bir döwlet ýa-da gurama bilen baglaşylan ylalaşygyň habarnamasy däldir.

Açar sözler

  • sanly ynam infrastrukturasy
  • ynam sanawlary
  • eIDAS 2.0
  • EUDI ARF
  • SD-JWT VC
  • mdoc
  • OpenID4VCI
  • OpenID4VP
  • saýlap açmak
  • baglanyşyksyzlyk
  • özygtyýarlylyk
  • türki dünýäsi

Mazmuny

Ýigrimi dört bölüm we bäş goşmaça. Doly tekst PDF-de.

Bölümler

  1. 1Giriş: Nusgadan Subutnama
  2. 2Mesele Meýdany we Talaplar
  3. 3Arka Plan: eIDAS 2.0, EUDI ARF we Açyk Standartlar
  4. 4Dizaýn Ýörelgeleri we Orun Kesgitlemek
  5. 5Rollar we Komponentler
  6. 6Ynam Modeli: Gol Çekilen Ynam Sanawlary we Labyr Žurnaly
  7. 7Guramanyň Şahsyýeti we Sertifikatlar
  8. 8Resminamalar: Formatlar, Görnüşler we Katalog
  9. 9Resminama Bermek: OpenID4VCI Profili
  10. 10Hödürlemek: OpenID4VP, DCQL we Ýakyn Aralyk
  11. 11Barlag Hatary: Bäş Gatlak, Üç Netije
  12. 12Ýatyrylyş we Durmuş Aýlawy
  13. 13Gapjyk: Düzgünler, Açarlar we Tassyklamalar
  14. 14Şahsyýet: Wagtlaýyn Şahsyýet Resminamasy Üpjün Edijisi
  15. 15Gizlinlik Inženeriýasy
  16. 16Howpsuzlyk Modeli we Howplar
  17. 17Sandbox, Açyk Paketler we Salgylanma Hyzmatlary
  18. 18Dolandyryş we Özygtyýarlylyk
  19. 19Umumy Kitap: Näme üçin Häzir Däl, Nähili Geler
  20. 20ÝB bilen Laýyklyk we Üçünji Ýurtlary Ykrar Etmek
  21. 21Kararlar we Olaryň Esaslary
  22. 22Ýagdaý, Ýol Kartasy we Açyk Kararlar
  23. 23Çäkler we Açyk Soraglar
  24. 24Netije

Goşmaçalar

  • ASözlük
  • BKarar ýazgylarynyň görkezijisi
  • CStandartlaryň görkezijisi
  • DGysgaltmalar
  • EResminamalar toplumynyň görkezijisi
  • ·Çeşmeler

Salgylanma

Tamga Network (2026). Türkiýe we Türki Dünýäsi üçin Sanly Ynam Infrastrukturasy. Whitepaper, wersiýa 1.0. https://tamga.network/whitepaper-tk.pdf

Ygtyýarnama

CC BY 4.0. Çeşme görkezilse, söwda maksady bilen hem paýlaşyp we uýgunlaşdyryp bolýar.